مصدق، قهرمان خائن؟

شبهه

اخیراً کلیپی در مورد نقش مصدق در سرکوبی قیام تنگستان به حمایت از انگلیس منتشر شده بر این مبنا که مصدق در مجلس چهاردهم گفته : «...یک روز ماژورهوور قنسول انگلیس آمد و به من گفت ما حکم داده‌ایم تنگستانی ها را تنبیه بکنند. من حالم بهم خورد. گفت شما چرا حالتان بهم خورد. گفتم چون این صحبتی که کردید نه در نفع شما بود! نه در نفع ما. گفت توضیح بدهید. گفتم شما از پلیس جنوب شکایت دارید و می‌گویید که پلیس جنوب در شیراز منفور است، پس وقتی که شما پلیس جنوب را مأمور تنبیه تنگستان بکنید بر منفوریت آن‌ها افزوده می‌شود. تنگستانی ها اگر شرارت می‌کنند من تصدیق می­‌کنم. اگر بعضی از آن‌ها راهزنی می‌کنند من تصدیق دارم. ولی اگر آن‌ها را پلیس جنوب تنبیه کند جزء شهدای وطن‌پرست‌ها می‌شوند!! و من راضی نیستم. ولی اگر من که والی هستم آن‌ها را تنبیه کنم به وظیفة خود عمل کرده‌ام و کار صحیحی کرده‌ام!…»

این نطق ربطی به قیام تنگستانی ها نداشته چون مصدق 4 سال بعد از شهادت رئیسعلی والی فارس شده و این قیام با اسارت برخی سران و انعقاد قرارداد با نیروهای انگلیس در تاریخ 1295 به پایان می رسد. (اسناد جنگ جهانی اول در جنوب ایران، کاوه بیات، نشر همسایه، بوشهر، چاپ اول)

پاسخ

اول : براساس مستندات تاریخی قیام تنگستانیها بعد از شهادت رئیسعلی ادامه داشته است . پلیس جنوب با همکاری برخی عناصر محلی تنگستانیها را قلع و قمع می کند و در سال 1299 شمسی شیخ حسین چاهکوتایی به همراه پسرش شیخ خزعل به شهادت می رسانند. در نهایت با شهادت زائر خضرخان این قیام در سال 1301 شمسی به پایان می رسد. 

 دوم: اگر چه مصدق در دورانی که والی فارس بوده ، صولت الدوله قشقایی را که همفکر رئیسعلی و مخالفِ نام و نشان دار انگلیسی ها بود و چندین بار با آنها درگیر شده بود را در شیراز به گرمی می پذیرد و ریاست او بر ایل قشقایی را رسمیت می بخشد. همچنین"غضنفرالسلطنه از تاثیر گذاران قیام جنوب در مقابل بریتانیا که از طرف انگلیسی‌ها به شیراز تبعید شده بود را مجدداً به عنوان ضابط خطه برازجان تعیین و زمام امور آن ناحیه را به وی می سپارد" ( جنبش جنوب ایران، جلد اول، احمد دشتی، چاپ اول، ۱۳۷۹)

ولی همكاري مصدق با پليس جنوب و تجهيز قواي دولتي در سركوب تنگستاني‌ها سبب شد كه سفارت انگليس از نخست‌وزير جديد بخواهد كه مصدق را در سمت والي فارس ابقاء كند.

/ 0 نظر / 41 بازدید